13 SO SÁNH CỘNG HÒA TỔNG THỐNG VÀ CỘNG HÒA ĐẠI NGHỊ mới nhất

TÁC GIẢ: PHẠM MINH TRÍ( CN KHOA HỌC CHÍNH TRỊ)

Thể chế chính trị [ political institutions ] ( còn gọi là hình thức chính thể ) là một trong 3 yếu tố quan trọng trong hình thức nhà nước là Thể chế chính trị, chính sách chính trị, cấu trúc nhà nước. Một thể thống nhất những yếu tố trên tạo ra những phương pháp tổ chức triển khai quyền lực tối cao và giải pháp thực thi quyền lực tối cao của một nhà nước. Các học giả ngành khoa học chính trị chia hình thức nhà nước ra làm hai thành tố là thể chế chính trị và cấu trúc nhà nước chứ không đưa chính sách chính trị vào trong hình thức nhà nước, mà gọi là yếu tố có tương quan mật thiết với hình thức nhà nước. Lịch sử của hình thức nhà nước “ cộng hoà ” nó cũng đã Open dưới thời La Mã / Hy Lạp cổ đại ở Phương Tây, nhưng trong thời đại này chưa được xem là một “ chính thể cộng hoà ”. Mà những nhà sử học đặt hình thức La Mã / Hy Lạp cổ đại mang dấu ấn của một hình thức cộng hoà .
Chính thể cộng hòa là một mô hình tổ chức triển khai nhà nước dân chủ, ở đó chủ quyền lãnh thổ tối cao của nhà nước thuộc về nhân dân và nhân dân bầu ra những người đại diện thay mặt để triển khai chủ quyền lãnh thổ đó. Chính thể cộng hòa là một quy mô tổ chức triển khai nhà nước tư sản trọn vẹn từ bỏ một cách tuyệt đối với mọi dấu ấn của nhà nước phong kiến chuyên chế .

Chính thể(thể chế) Cộng hoà tổng thống đầu tiên trên thế giới ở Mỹ, được quy định trong bản Hiến Pháp Mỹ được ký vào (17/9/1787) và chính thức có hiệu lực (4/1789), từ đây một nền chính thể cộng hoà thật sự được xác định trong 3 yếu tố là xoá bỏ triệt để chính thể quân chủ cùng tồn tại chế độ phong kiến(trừ chính thể quân chủ lập hiến, quân chủ đại nghị), Quyền công dân được xác định(công dân được bầu cử ra cơ quan đại diện cho mình) và thiết chế chính trị tách bạch ba quyền( lập pháp, hành pháp, tư pháp)

Bạn đang đọc: SO SÁNH CỘNG HÒA TỔNG THỐNG VÀ CỘNG HÒA ĐẠI NGHỊ

Xem thêm: Hướng dẫn cách giải Rubik tam giác (Pyraminx) cho người mới

  1. NHỮNG ĐIỂM GIỐNG NHAU
    – Đều là hình thức cộng hòa dân chủ.
    – Về căn bản, đều đã xóa bỏ các tàn dư của chế độ quân chủ.
    – Đều là hình thức cai trị tiến bộ hơn chế độ quân chủ.
    – Nhân dân bầu ra một cơ quan đại diện cho mình nắm quyền lực tối cao của Nhà nước theo nhiệm kỳ nhất định.
    – Quyền Lập pháp thuộc về nghị viện và quyền Tư pháp thuộc về hệ thống tòa án.
    II. NHỮNG ĐIỂM KHÁC NHAU
    TỔNG THỐNG
    Dưới hình thức chính thể cộng hòa tổng thống, vai trò của tổng thống rất lớn – vừa là nguyên thủ quốc gia vừa là người đứng đầu bộ máy Hành pháp, trực tiếp điều hành Hành pháp, do nhân dân trực tiếp hoặc gián tiếp bầu ra. Tổng thống chỉ chịu trách nhiệm trước cử tri mà không chịu trách nhiệm trước nghị viện. Tổng thống có quyền phủ quyết các dự luật mà nghị viện đã thông qua. Quyền lực của tổng thống là công cụ chủ yếu của cơ chế chuyên chính tư sản ở hình thức chính thể này.
    Trong khi đó, dưới hình thức chính thể cộng hòa đại nghị, vai trò của tổng thống ít quan trọng hơn. Tổng thống do nghị viện bầu ra, được Hiến pháp quy định khá nhiều quyền, song trên thực tế tổng thống không phải là người nắm quyền Hành pháp thực chất mà chỉ giữ vai trò đại diện Quốc gia về đối nội và đối ngoại, tham gia phần nào vào Lập pháp và nắm quyền Hành pháp tượng trưng. Do đó, tổng thống không phải chịu bất kỳ một trách nhiệm nào trừ khi phản bội Tổ quốc hay vi phạm nghiệm trọng Hiến pháp, Pháp.

CHÍNH PHỦ

Xem thêm: KỶ LỤC TỐC ĐỘ : Siêu phẩm Chaos chốt giá thách thức đại gia: Hơn 330 tỷ đồng, đắt nhì thế giới sau Rolls-Royce Boat Tail

Trong chính thể cộng hòa tổng thống, abcxyz do tổng thống lập ra, không có chức thủ tướng, tổng thống là trung tâm quyết sách của abcxyz. Tổng thống có toàn quyền bổ nhiệm và bãi nhiệm các thành viên của abcxyz theo chính kiến của mình. Các thành viên của abcxyz chỉ chịu trách nhiệm trước tổng thống và được coi là những người giúp việc hay cố vấn cho tổng thống. Chính phủ độc lập với nghị viện, không chịu trách nhiệm trước nghị viện.
Trong chính thể cộng hòa đại nghị, abcxyz được lập ra trên cơ sở của nghị viện và chịu trách nhiệm trước nghị viện. Tổng thống bổ nhiệm các thành viên của abcxyz không phải từ thẩm quyền đặc biệt của mình mà từ đại diện của Đảng hoặc liên minh của các Đảng có đa số ghế trong nghị viện. Đứng đầu abcxyz là thủ tướng – lãnh tụ của Đảng cầm quyền, lấn át cả tổng thống. Chính phủ cũng là cơ quan chủ yếu trong bộ máy chuyên chính tư sản ở hình thức chính thể này.

NGHỊ VIỆN
Ở chính thể cộng hòa tổng thống, nghị viện không có quyền đặt vấn đề không tín nhiệm tổng thống hoặc một abcxyz nào đó, ngược lại nghị viện có quyền khởi tố, xét xử tổng thống và các thành viên của abcxyz theo thủ tục “đàn hạch” khi những người này vi phạm công quyền. Tổng thống không phải đặt vấn đề tín nhiệm bản thân hay tín nhiệm bộ máy Hành pháp ra trước nghị viện. Tổng thống không có quyền giải thể nghị viện trước thời hạn đồng thời nghị viện cũng không có quyền lật đổ abcxyz.
Còn ở chính thể cộng hòa đại nghị, nghị viện có quyền lực tối cao, nghị viện giám sát abcxyz và có quyền giải thể abcxyz khi không còn tín nhiệm abcxyz, các abcxyz phải chịu trách nhiệm trước nghị viện kể cả trách nhiệm liên đới và trách nhiệm cá nhân. Nhưng abcxyz cũng có thể tác động ngược lại đối với nghị viện bằng quyền yêu cầu tổng thống giải thể nghị viện trước thời hạn và tiến hành bầu nghị viện mới.


VÀI ĐIỂM CHÚ Ý KHÁC

– Trong chính thể cộng hòa tổng thống, tổng thống thành lập nội các từ số các chính khách không phải là nghị sỹ. Còn trong chính thể cộng hòa đại nghị, thì chỉ bổ nhiệm abcxyz trong số các thành viên của nghị viện.
– Ở chính thể cộng hòa tổng thống, các thành viên Hành pháp và tổng thống không có quyền trình dự Luật trước nghị viện. Còn ở chính thể cộng hòa đại nghị, các dự Luật của nghị viện về nguyên tắc chỉ được xuất phát từ abcxyz – Hành pháp.
– Dưới chính thể cộng hòa tổng thống, quyền Hành pháp thuộc về tổng thống. Còn dưới chính thể cộng hòa đại nghị, quyền Hành pháp do hai bộ phận nắm giữ là tổng thống và abcxyz (chủ yếu là nội các).