13 Tổng thống Singapore có quyền gì? mới nhất

Tổng thống Singapore có quyền gì ?
Lê Hữu Huy ( * )

Ông Tony Tan, tân Tổng thống Singapore, đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử tổng thống hôm thứ Bảy vừa qua. Ảnh: AP.

( TBKTSG ) – Chiến thắng sít sao của cựu đảng viên đảng Hành động Nhân dân ( PAP ), ông Tony Tan, trong cuộc bầu cử tổng thống thứ Bảy tuần trước ( 27-8 ) là tin vui cho cơ quan abcxyz và hội đồng doanh nghiệp .

Ông Tony Tan từng là phó thủ tướng Singapore một thời gian dài và đã nắm giữ nhiều trọng trách trong bộ máy chính quyền, cả trong hoạt động doanh nghiệp nhà nước và tư nhân. Thế nhưng, trong một thể chế dân chủ đại nghị theo kiểu người Anh với quyền hành pháp thuộc thủ tướng thì tổng thống sẽ đóng vai trò gì?

Bạn đang đọc: Tổng thống Singapore có quyền gì?

Thay đổi thể chế cho tương thích với thực tiễn
Thật ra, từ lúc Singapore trở thành một vương quốc độc lập vào năm 1965 cho đến năm 1991, tổng thống phần nhiều không có quyền lực gì mà chỉ giữ vai trò hình tượng và nghi lễ. Năm 1984, Thủ tướng Singapore lúc đó là ông Lý Quang Diệu đã đưa ra ý tưởng sáng tạo bầu tổng thống nhưng phải đến năm 1988 thì Sách trắng ( White Paper ) về yếu tố này mới được đưa ra .
Tháng 8 năm 1990, một Sách trắng thứ hai với những đề xuất đơn cử cùng với Dự luật Điều chỉnh Hiến pháp ( Constitution Amendment Bill ) được đưa ra bàn cãi sôi sục trong QH để đến tháng 1-1991, Hiến pháp Singapore mới được kiểm soát và điều chỉnh cho tương thích .
Những lý lẽ mà Sách trắng thứ nhất đưa ra để hậu thuẫn cho vai trò của tổng thống là : a ) Thực tiễn cho thấy đã có nhiều abcxyz nước nhà vô trách nhiệm quản lý và điều hành kém và phá hoại nền kinh tế tài chính bằng cách chi tiền hay trợ cấp để mua phiếu của dân ; b ) Singapore như mong muốn có một abcxyz nước nhà có nghĩa vụ và trách nhiệm, nhưng với 30 tỉ đô-la dự trữ vương quốc, sự cám dỗ cho một cơ quan abcxyz vô trách nhiệm trong tương lai là rất lớn và biết đâu chừng cơ quan abcxyz này lại dùng tiền dự trữ vung tay quá trán hay mua phiếu của dân ; c ) Ngành công vụ của Singapore được xem là thành công xuất sắc với việc chỉ định những người có đức và có tài nhưng cỗ máy này hoàn toàn có thể bị hủy hoại do rủi ro tiềm ẩn gia đình trị hay tham nhũng ; d ) Trong Hiến pháp không có điều nào ngăn cản abcxyz nước nhà tiêu tốn hoang phí nguồn dự trữ vương quốc cũng như chưa có chính sách ngăn ngừa việc chỉ định công chức cao chức và quyền của thủ tướng và nội các phần nhiều là vô hạn ; e ) Do đó, trong Hiến pháp phải có điều luật bảo vệ nhằm mục đích bảo vệ tương lai của người dân Singapore và ngăn ngừa một abcxyz nước nhà vô trách nhiệm phá hoại Singapore …

Tuy nhiên, Sách trắng này cũng đưa ra các cân nhắc mang tính sống còn như sau: a) Vẫn phải duy trì hệ thống dân chủ đại nghị và thủ tướng cùng nội các phải giữ những sáng kiến riêng của mình; b) Có cơ chế bảo vệ nhưng phải cho phép xử lý nhanh chóng và kiểm soát được tình trạng xấu nhất có thể xảy ra; c) Tổng thống phải có quyền chính danh thông qua bầu cử; d) Tổng thống được bầu phải có kinh nghiệm làm abcxyz, quản lý cao cấp để “cân đối yêu cầu chính trị cấp thiết và quyền lợi của người dân”; d) Hiến pháp đòi hỏi ứng viên tổng thống phải có kinh nghiệm và phẩm chất như đã nêu.

Xem thêm: Kỷ lục vàng: Nữ vận động viên nhảy cao Nga ba lần vô địch thế giới

Sau khi Sách trắng tiên phong được công bố, cơ quan abcxyz Singapore đã xem xét một số ít lựa chọn như lập ra một cơ quan lập pháp cao hơn, trao quyền phủ quyết cho Hội đồng Tổng thống Giao hàng cho quyền hạn của sắc tộc thiểu số ( Presidential Council for Minority Rights ) hay một cơ quan tương tự như như Cục Dự trữ Liên bang của Hoa Kỳ, hoặc nhu yếu những quyết định hành động về kinh tế tài chính tương quan đến dự trữ vương quốc phải được sự chấp thuận đồng ý của cử tri trải qua trưng cầu dân ý …
Tuy nhiên, những giải pháp này được xem là không tương thích và sau đó cơ quan abcxyz quyết định hành động chức vụ tổng thống phải được người dân bầu chọn và có quyền tay hòm “ chìa khóa thứ hai ” a ( second key ) so với dự trữ kinh tế tài chính vương quốc. Quyền lực của vị này bị số lượng giới hạn trong hai nghành : tiêu tốn của abcxyz nước nhà và chỉ định những vị trí chủ chốt trong guồng máy công vụ .
Sách trắng thứ hai năm 1991 đưa ra quyền trấn áp của tổng thống so với rủi ro tiềm ẩn phía hành pháp lạm dụng việc bắt giữ người không cần xét xử chiếu theo Đạo Luật An ninh Nội chính ( Internal Security Act ). Ngoài ra, tổng thống cũng có quyền đưa ra những lệnh cấm trong Luật Duy trì Hài hòa Sắc tộc ( Maintenance of Religious Harmony Act ) và nhất là để bảo vệ tính liêm khiết trong nội các, Cục trưởng Cục Điều tra Tham nhũng phải báo cáo giải trình trực tiếp cho Tổng thống … Sau một thời hạn bàn cãi nóng bức, tháng 1-1991, Quốc hội Singapore đã trải qua những pháp luật trên trong Hiến pháp để lao lý rõ quyền của tổng thống như vừa trình diễn .
Những thông tin trên đây hoàn toàn có thể hơi dài dòng nhưng đáng được tìm hiểu thêm để cho thấy một vương quốc nhỏ bé như Singapore, mặc dầu đã được hưởng di sản mạng lưới hệ thống chính trị khá hoàn hảo của người Anh, cũng phải cố gắng nỗ lực rất nhiều trong việc biến hóa thể chế để tương thích với yên cầu của thực tiễn và ship hàng cho sự sống còn của vương quốc .

Trên quan điểm của PAP thì con số phiếu bầu cho cựu đảng viên Tony Tan (35,2%) là một sự thất vọng vì nó cho thấy lòng tin của người dân đối với chính đảng cầm quyền đã luôn theo xu hướng giảm sau các cuộc bầu cử abcxyz hay tổng thống trong thập niên qua. Thế nhưng, nếu nói theo tuyên bố của tân tổng thống Tony Tan trong cuộc họp báo diễn ra chỉ trong 10 tiếng sau khi có kết quả bầu cử chính thức, người thắng trong cuộc bầu cử tổng thống lần này là cả đất nước Singapore.

Xem thêm: Kỷ lục vàng: Nữ vận động viên nhảy cao Nga ba lần vô địch thế giới

Thật vậy, cuộc bầu cử ngày thứ Bảy vừa mới qua diễn ra một cách lặng lẽ nhưng tráng lệ và tôn trọng những luật chơi, dù còn khiếm khuyết, của thể chế và dân chủ. Nhờ số lượng ứng viên tranh cử cao kỷ lục và sự tham gia tranh luận sôi sục của mọi những tầng lớp xã hội, giờ đây người dân Singapore đã hiểu rõ hơn vai trò và quyền lực của tổng thống và sử dụng lá phiếu của mình một cách có nghĩa vụ và trách nhiệm vì nó gắn bó với quyền lợi và nghĩa vụ của bản thân mình. Thách thức của tân tổng thống Tony Tan là làm thế nào trở thành tâm điểm đoàn kết mọi người dân Singapore, tạo sự tin cậy của hội đồng doanh nghiệp, là hình tượng xứng danh cho một quốc gia Singapore tăng trưởng thịnh vượng .
_________
( * ) Giám đốc Công ty Tư vấnVietnam Global Network, Singapore